{"id":7674,"date":"2024-12-19T16:11:36","date_gmt":"2024-12-19T15:11:36","guid":{"rendered":"https:\/\/shenjester.net\/?p=7674"},"modified":"2024-12-19T16:11:36","modified_gmt":"2024-12-19T15:11:36","slug":"municionet-made-in-kosova-nje-ambicie-ende-e-larget","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/2024\/12\/19\/municionet-made-in-kosova-nje-ambicie-ende-e-larget\/","title":{"rendered":"Municionet &#8220;Made in Kosova&#8221; &#8211; nj\u00eb ambicie ende e larg\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p>K\u00ebto dit\u00eb kishte shum\u00eb buj\u00eb p\u00ebr marr\u00ebveshjen nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Turqis\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e fabrik\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb municionit n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe pse shum\u00eb\u00e7ka rreth saj mbahet sekret, ky artikull sjell p\u00ebrgjigje n\u00eb s\u00eb paku disa pyetje: <strong>kur mund t\u00eb funksionalizohet fabrika dhe \u00e7far\u00eb hapash duhet t\u00eb ndiqen p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar prej saj?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn e pasigurive rajonale dhe tensioneve globale, Kosova i ka vendosur vetes nj\u00eb objektiv: prodhimin e municioneve.<\/p>\n<p>P\u00ebr ministrin e Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt fuqizimit t\u00eb kapaciteteve ushtarake t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Fabrika e paralajm\u00ebruar e municioneve, sipas tij, do t\u00eb krijoj\u00eb jo vet\u00ebm aft\u00ebsi vetanake t\u00eb mbrojtjes, por edhe mund\u00ebsi eksporti.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt e siguris\u00eb, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shprehen m\u00eb t\u00eb rezervuar &#8211; disa thon\u00eb se do t\u00eb duhen vite koh\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e k\u00ebsaj ambicieje, e t\u00eb tjer\u00eb favorizojn\u00eb rritjen e bashk\u00ebpunimit rajonal.<\/p>\n<p><strong><em>\u00c7ka synon Kosova?<\/em><\/strong><br \/>\nMe nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb n\u00ebnshkruar m\u00eb 16 dhjetor me kompanin\u00eb turke t\u00eb arm\u00ebve, MKE, Kosova synon t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb fabrik\u00eb t\u00eb municioneve t\u00eb kalibrave t\u00eb ndrysh\u00ebm &#8211; t\u00eb par\u00ebn n\u00eb vend<\/p>\n<p>Maqedonci nuk jep detaje se ku dhe kur pritet t\u00eb nis\u00eb prodhimi, duke th\u00ebn\u00eb se informacionet e tilla jan\u00eb t\u00eb klasifikuara, por shpreh bindjen se me jet\u00ebsimin e saj, Kosova nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e varur p\u00ebr municione.<\/p>\n<p>\u201cNe, normalisht, nuk mund t\u00eb b\u00ebhemi 100% t\u00eb vet\u00ebq\u00ebndruesh\u00ebm, por mund ta zvog\u00eblojm\u00eb var\u00ebsin\u00eb nga vendet e tjera, duke prodhuar municione apo armatime, t\u00eb cilat shpenzohen m\u00eb shum\u00eb dhe sigurohen m\u00eb v\u00ebshtir\u00eb\u201d, thot\u00eb ai p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Maqedonci tregon se, fillimisht, do t\u00eb prodhohen municione 5.56 milimetra dhe 7.62 milimetra, t\u00eb cilat p\u00ebrdoren edhe nga Forca e Siguris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, edhe nga Policia e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se fabrika do t\u00eb drejtohet nga shteti, por se \u201c\u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb ket\u00eb edhe investitor\u00eb privat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb rritur prodhimin\u201d.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, do t\u00eb sigurojm\u00eb furnizime t\u00eb q\u00ebndrueshme p\u00ebr nevojat e brendshme, por do t\u00eb jemi n\u00eb gjendje edhe t\u00eb eksportojm\u00eb n\u00eb vendet partnere, var\u00ebsisht k\u00ebrkesave t\u00eb tyre\u201d, thot\u00eb ministri i Mbrojtjes.<\/p>\n<p>Disa p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb opozit\u00ebs shprehin dyshime se ky projekt do t\u00eb realizohet.<\/p>\n<p>P\u00ebr Rashit Qalajn, an\u00ebtar i Komisionit p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje t\u00eb Siguris\u00eb dhe Mbrojtjes n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs, vet\u00eb n\u00ebnshkrimi i kontrat\u00ebs me nj\u00eb kompani turke \u00ebsht\u00eb i diskutuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb mendoj se p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me armatimin dhe municionet, ne duhet t\u00eb orientohemi nga partneri yn\u00eb strategjik: SHBA-ja\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Por, Maqedonci siguron se n\u00eb krejt k\u00ebta hapa, Kosova e ka mb\u00ebshtetjen e NATO-s &#8211; aleanc\u00ebs ku m\u00ebton t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet \u2013 p\u00ebrfshir\u00eb edhe t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Kosova, me 1.5 milion banor\u00eb, ka Forc\u00ebn e saj t\u00eb Siguris\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb proces t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb ushtri t\u00eb rregullt dhe pritet t\u2019i ket\u00eb mbi 7.500 pjes\u00ebtar\u00eb aktiv\u00eb dhe rezervist\u00eb, si dhe policin\u00eb me rreth 9.000 pjes\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>I pranish\u00ebm n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb edhe misioni paqeruajt\u00ebs i NATO-s, KFOR.<\/p>\n<p>A mund t\u00eb b\u00ebhet Kosova e vet\u00ebq\u00ebndrueshme me municion?<br \/>\nIsh-zyrtari i NATO-s, Jamie Shea, thot\u00eb se p\u00ebrmbushja e k\u00ebsaj ambicieje, varet nga s\u00eb paku tre faktor\u00eb &#8211; jo t\u00eb arritsh\u00ebm n\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n<p>Municioni ka nevoj\u00eb p\u00ebr kimikate p\u00ebr eksploziv\u00eb, p\u00ebr metale speciale dhe p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb t\u00eb para, q\u00eb shpesh vijn\u00eb nga Kina&#8230;&#8221;<br \/>\nFillimisht, ai thot\u00eb se Turqia duhet t\u00eb pajtohet p\u00ebr transferimin e teknologjis\u00eb dhe t\u00eb licencave t\u00eb saj n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ajo t\u2019i zhvilloj\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e veta mbrojt\u00ebse.<\/p>\n<p>Pastaj, duhet siguruar zinxhiri i pavarur i furnizimeve, q\u00eb mund t\u00eb marr\u00eb vite koh\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c&#8230; sepse municioni ka nevoj\u00eb p\u00ebr kimikate p\u00ebr eksploziv\u00eb, p\u00ebr metale speciale dhe p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb t\u00eb para, q\u00eb shpesh vijn\u00eb nga Kina dhe vende t\u00eb tjera\u201d, thot\u00eb Shea p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cGj\u00ebrat mund t\u00eb komplikohen edhe m\u00eb, n\u00ebse municioni q\u00eb prodhohet, p\u00ebrfshin predha dhe raketa q\u00eb varen nga mikroprocesor\u00eb dhe aparatura t\u00eb tjera t\u00eb sofistikuara elektronike\u201d, sipas tij.<\/p>\n<p>Si faktor t\u00eb tret\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, q\u00eb Kosova duhet ta marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb, Shea p\u00ebrmend p\u00ebrfitimet.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se Kosov\u00ebs do t\u2019i duhej t\u00eb eksportoj\u00eb patjet\u00ebr municione, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb at\u00eb kapital ta investoj\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb industris\u00eb s\u00eb saj t\u00eb mbrojtjes.<\/p>\n<p>Nj\u00eb treg potencial p\u00ebr eksporte, sipas Sheas, mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00eb Turqia, sidomos n\u00ebse fabrika n\u00eb Kosov\u00eb operon si struktur\u00eb e saj n\u00eb vend t\u00eb huaj.<\/p>\n<p>\u201cE, pasi t\u00eb filloni t\u00eb prodhoni sasi t\u00eb m\u00ebdha municionesh, ruajtja e sigurt e tyre b\u00ebhet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr madhore, por edhe dob\u00ebsi e mundshme. E mbani mend shp\u00ebrthimin masiv t\u00eb nj\u00eb depoje municionesh n\u00eb Tiran\u00eb, disa vite m\u00eb par\u00eb? Ajo ngjarje \u00e7oi n\u00eb kriz\u00eb politike n\u00eb at\u00eb vend\u201d, kujton Shea.\/ Radio Evropa e Lire.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebto dit\u00eb kishte shum\u00eb buj\u00eb p\u00ebr marr\u00ebveshjen nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Turqis\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e fabrik\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb municionit n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe pse shum\u00eb\u00e7ka rreth saj mbahet sekret, ky artikull sjell p\u00ebrgjigje n\u00eb s\u00eb paku disa pyetje: kur mund t\u00eb funksionalizohet fabrika dhe \u00e7far\u00eb hapash duhet t\u00eb ndiqen p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar prej saj? N\u00eb koh\u00ebn e pasigurive rajonale dhe tensioneve globale, Kosova i ka vendosur vetes nj\u00eb objektiv: prodhimin e municioneve. P\u00ebr ministrin e Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt fuqizimit t\u00eb kapaciteteve ushtarake t\u00eb vendit. Fabrika e paralajm\u00ebruar e municioneve, sipas tij,<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":7675,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"slim_seo":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7676,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7674\/revisions\/7676"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shenjester.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}